Ο Μίκης Θεοδωράκης και οι φίλοι του στην Κρήτη

Αρχή Ημερολόγιο Τα νέα του 2008 Μουσείο το πατρικό σπίτι του Μίκη Θεοδωράκη

Μουσείο το πατρικό σπίτι του Μίκη Θεοδωράκη

E-mail Εκτύπωση
Share

Μίκης Θεοδωράκης - Στο Γαλατά Χανίων Κρήτης 1949

«Αφού αφομοιώθηκε μέσα μου το σοκ, ύστερα από τη συνάντηση με την οικογένεια, άρχιζα να κοιτάζω την Κρήτη. Ευθύς αμέσως μου έκανε αίσθηση το γεγονός ότι ή ατμόσφαιρα γύρω μου δεν έμοιαζε με εκείνες που είχα γνωρίσει, στο παρελθόν. Πιο πηχτή πιο κρυστάλλινη, μ' ένα περίεργο φως, φτιαγμένο με βάση το λευκό και μόρια διάσπαρτα μοβ, πράσινου και ασημιού και πολύ ελάχιστου γαλάζιου. Σε κάθε χρώμα και φωτοσκίαση αντιστοιχούσε ένα άρωμα. Και όλα μαζί έκαναν αυτή τη γνωστή μυρουδιά της Κρήτης.

Αυτές οι λεπτομέρειες, που αμφιβάλλω αν τις καταλαβαίνουν οι πιο πολλοί, τον μυημένο, όπως εγώ, τον μεταβάλλουν σ' ένα κύτταρο, μέσα στον οργανισμό του νησιού, που πρέπει να αισθανθεί και να αντιδράσει, σύμφωνα με την ειδική αίσθηση της Κρήτης, σε κάθε συγκεκριμένη στιγμή της μέρας, της νύχτας, της βδομάδας ή του σεληνιακού μήνα. Τα αντικείμενα, δέντρα, σπίτια, άνθρωποι, τα διέκρινα διαθλασμένα, σχεδόν σε υγρή κατάσταση, έτσι που δεν ήξερα αν είναι πράγματι δέντρα, σπίτια και λοιπά ή το είδωλό τους, όχι μέσα στη φαντασία μου, αλλά στη φαντασία της Κρήτης.

Στο χωριό μου, στο Γαλατά, το σπίτι μας ήταν στην πραγματικότητα μια αποθήκη. Τρία δωμάτια, κουζίνα, αποχωρητήριο. Ο κηπάκος. Τα σώχωρα, δηλαδή μικρά αγροτεμάχια σε τρία επίπεδα, κατεβαίνοντας από το σπίτι προς τη θάλασσα. Στην άκρη του μεσαίου χωραφιού, εκεί όπου υπήρχαν οι αμυγδαλιές, ήταν το σημείο που μπορούσες να δεις κατευθείαν μπροστά σου τα Χανιά και αριστερά σου το Κρητικό Πέλαγο, όσο μακριά μπορούσε να φτάσει το βλέμμα σου. Υπήρχαν ακόμα ροδιές, μια μουριά και μια συκιά, αχλαδιές και πολλές φραγκοσυκιές. Μετά το χτήμα μας, άρχιζαν οι ελαιώνες και στις δύο πλαγιές των λόφων. Στην κορυφή της απέναντι πλαγιάς, φαινόταν το τζαμί του Νταράτζου και λίγα σπίτια. Επί τουρκοκρατίας ο Γαλατάς ήταν το χριστιανικό χωριό και ο Νταράτζος το τούρκικο . . .»

ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ, «ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ» τομ. 4 σελ.41-42

Μίκης Θεοδωράκης, Γαλατάς

Η Πάροδος Γεωργίου Θεοδωράκη στο χωριό
Γαλατάς οδηγεί στο πατρικό σπίτι του Μίκη

Μίκης Θεοδωράκης, Γαλατάς

1977 Μνημόσυνο Γεωργίου Θεοδωράκη
στον κήπο του πατρικού σπιτιού


Οι επιστολές του Μίκη

Ο Μίκης Θεοδωράκης στην επιστολή του προς το Δήμαρχο Μανόλη Σταματάκη και το Δημοτικό Συμβούλιο Νέας Κυδωνίας, αναφέρει:

"Με χαρά πληροφορήθηκα την αγορά του πατρικού μου σπιτιού από τον Δήμο Νέας Κυδωνίας. Ξέρω πόσο μοχθήσατε γι' αυτό τόσο εσύ προσωπικά όσο και ολόκληρο το δημοτικό συμβούλιο και δεν έχω λόγια να σας ευχαριστήσω. Ακόμα γνωρίζω τη θέλησή μας να το διατηρήσετε και να το αξιοποιήσετε αναλόγως. Σ' αυτό θα μας έχετε πάντοτε κοντά σας, εμένα και την οικογένειά μου, με τη σκέψη πως οι γονείς μου, ο Γιώργος και η Ασπασία και προ παντός ο αδελφός μου Γιάννης που ανδρώθηκε μέσα σ' αυτό το σπίτι, θα μας κοιτούν από 'κει ψηλά ευτυχισμένοι, γιατί ένα πολύτιμο κομμάτι της ζωής τους παραμένει και δεν καταστρέφεται χάρη στην αγάπη των συγχωριανών τους. Αλλά και για μένα το σπίτι αυτό συμβολίζει μαζί με τον οικογενειακό μας τάφο ό,τι απόμεινε από την σχέση μου με την γη της Κρήτης. Γι' αυτό και όπως σας είπε, η συγκίνησή και η ευγνωμοσύνη μου είναι πολύ μεγάλη. Ένα μεγάλο, λοιπόν, "Ευχαριστώ" σε σας προσωπικά και σε όλους τους δημοτικούς συμβούλους".

Μίκης Θεοδωράκης 27.12.2007

Ο Μίκης Θεοδωράκης στην επιστολή του προς το Δ.Σ. του Παγκρήτιου Συλλόγου Φίλων του Μίκη Θεοδωράκη, αναφέρει:

"Αγαπητοί μου φίλοι,

Έμαθα με χαρά και συγκίνηση, ότι το πατρικό μου σπίτι αγοράστηκε τελικά από το Δήμο Νέας Κυδωνίας, με σκοπό να διατηρηθεί και να αξιοποιηθεί στη συνέχεια ανάλογα.

Γνωρίζοντας τον αποφασιστικό σας ρόλο σ' αυτή την επιτυχή κατάληξη, θέλω να ευχαριστήσω θερμά τόσο το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου σας όσο και ειδικότερα τον Γιώργο Αγοραστάκη, το Γιώργο Πλατσιδάκη και τον Μανώλη Μπομπολάκη για τις πρωτοβουλίες και ενέργειές σας, ώστε να αποκτηθεί από τον Δήμο Νέας Κυδωνίας το ακίνητο αυτό.

Είναι αυτονόητο, ότι όπως πάντα έχετε στο πλευρό σας τόσο εμένα όσο και την οικογένειά μου για ότι χρειαστεί.

Με την ευκαιρία αυτή ήθελα να ευχαριστήσω για μια άλλη φορά όλα τα μέλη του Συλλόγου σε όλη την Κρήτη για την αγάπη και το ενδιαφέρον τους προς το πρόσωπό μου και το έργο μου. Διαβάζοντας πολλά βιβλία μου θα έχετε ασφαλώς διαπιστώσει τον ρόλο που έπαιξε η Κρήτη στις σκέψεις τις αποφάσεις, τις πράξεις και τα έργα μου, έτσι που να θεωρώ ότι θα ήταν άδικο να μην υπήρχε μια στέρεη βάση στην ιδιαίτερη πατρίδα μου, μόνο και μόνο για να αναδειχθεί αυτός ο ρόλος της Κρήτης μέσα στο έργο και τη ζωή μου.

Χαίρομαι και συγκινούμαι που υπάρχει ο Σύλλογός σας, ο Σύλλογος των φίλων μου, που έχει ρίζες σε όλη την Κρήτη. Είναι όμως φυσικό να αναδειχθεί η ιδιαίτερη σχέση που συνδέει τους προγόνους μου κι εμένα τον ίδιο τόσο με τον Γαλατά και τα Χανιά όσο και με όλο τον Νομό Χανίων.

Το πατρικό μου σπίτι συμβολίζει για μένα τον μοναδικό γήινο δεσμό με την Κρήτη και γι'αυτό όπως καταλαβαίνετε, νοιώθω μια τόσο μεγάλη ψυχική αγαλλίαση...."

Μίκης Θεοδωράκης 27.12.2007

 Μίκης Θεοδωράκης,  Γιώργος Αγοραστάκης

Ο Μίκης και ο Γιώργος Αγοραστάκης,
Πρόεδρος τουΣυλλόγου των Φίλων του Μίκη,
Χανιά Ιούλης 2005

Μίκης Θεοδωράκης, Γιώργης Πλατσιδάκης

Ο Μίκης και ο παλιότερος φίλος του
Γιώργης Πλατσιδάκης,
Χανιά Ιούλης 2005

Μίκης Θεοδωράκης, Μανόλης Μπομπολάκης

Ο Μίκης και ο φίλος του
Μανόλης Μπομπολάκης,
Χανιά Ιούλης 2005

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΑΓΟΡΑΣΤΑΚΗ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΦΙΛΩΝ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ

ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ "ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ" ΓΕΝΑΡΗΣ 2008

Τι σημαίνει σήμερα για τους Έλληνες και για όλο τον κόσμο το όνομα «Μίκης Θεοδωράκης»;

Ο Μίκης Θεοδωράκης είναι ο διασημότερος όλων των Ελλήνων. Η αναγνωρισιμότητά του καλύπτει όλα τα μήκη και πλάτη της γης. Μια απλή αναζήτηση σήμερα στο διαδίκτυο με το όνομά του, θα δώσει εκατοντάδες χιλιάδες εγγραφές σε όλες τις χώρες του κόσμου, πολύ περισσότερος από κάθε άλλο μεγάλο Ελληνικό όνομα.

Ο Μίκης Θεοδωράκης θεωρείται ως ένας από τους κορυφαίους συνθέτες του εικοστού αιώνα. Τιμήθηκε μάλιστα ως τέτοιος πέρυσι από τον ΟΗΕ/UNESCO. Ξεκινώντας από μια μικρή χώρα κατάφερε να διαδώσει παγκόσμια τη σύγχρονη ελληνική μουσική και μαζί της την ελληνική ποίηση. Δημιούργησε μια νέα μουσική γλώσσα στο λαϊκό τραγούδι αλλά και στην κλασική μουσική. Έσπασε τα στεγανά που είχαν διαμορφωθεί μεταπολεμικά στην Ευρώπη και έφερε τη μουσική του μπροστά σε ένα πλατύ παγκόσμιο κοινό.

Μαζί, ο Μίκης Θεοδωράκης, αποτελεί μια παγκόσμια εμβληματική μορφή χάρη στη στράτευση του για την ειρήνη, τη δημοκρατία, την κοινωνική πρόοδο και την συμφιλίωση των λαών. Με τους αγώνες του, τις ιδέες του, τον πολιτικό του στοχασμό, γαλουχήθηκε μια ολόκληρη γενιά Ελλήνων και Ευρωπαίων.

Με άλλα λόγια μπορεί να πει κανείς σήμερα ότι ο Μίκης Θεοδωράκης είναι ο σημαντικότερος πρεσβευτής της σύγχρονης Ελλάδας. Εκατομμύρια άνθρωποι τις τελευταίες δεκαετίες μαθαίνουν και προσεγγίζουν τη χώρα μας και τον πολιτισμό της μέσα από τη μουσική και το λόγο του. Τα έργα του δεν έχουν σταματήσει να επανεκδίδονται και να εκτελούνται από τις μεγαλύτερες ορχήστρες σε όλο τον κόσμο. Δεκάδες είναι τα βιβλία που γράφονται και χιλιάδες είναι τα άρθρα και τα ραδιοτηλεοπτικά αφιερώματα που γίνονται για το μεγάλο δημιουργό και το έργο του. Πλήθος είναι οι τιμές που του αποδίδονται από διεθνείς οργανισμούς, από κράτη και κυβερνήσεις, αλλά και από μεγαλύτερους ή μικρότερους φορείς της χώρας μας.

Πως ο ίδιος ο Μίκης Θεοδωράκης βλέπει τον τόπο καταγωγής του;

Στην πραγματικότητα το πέταγμα του Μίκη στον κόσμο γίνεται από δω, από το Γαλατά, από τα Χανιά το 1953. Από δω ξεκινά ένας μεγάλος αγώνας και μια θριαμβευτική πορεία. Ο δεσμός του Μίκη Θεοδωράκη με τον τόπο του είναι πολύ ισχυρός. Ο ίδιος δεν έχει πάψει ποτέ ν' αναγνωρίζει και να τονίζει την πρωτεύουσα και καθοριστική σημασία που είχε στην εξέλιξη του και στο έργο του ο τόπος του, οι άνθρωποί του και οι παρακαταθήκες τους. Για μια πιο αναλυτική όμως απάντηση σ' αυτό το ερώτημα μας χρειάζεται ο χώρος ενός βιβλίου.

Ο τόπος καταγωγής του Μίκη Θεοδωράκη πως θα' πρέπει να τον βλέπει και να τον αντιμετωπίζει;

Το Ζάλτσμπουργκ είναι η ιδιαίτερη πατρίδα του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ και η Βερόνα του Τζιουζέπε Βέρντι. Οι πόλεις αυτές είναι παγκόσμια γνωστές και αγαπητές όχι γιατί είναι οι τόποι καταγωγής αυτών των δύο μεγάλων μουσουργών, αλλά γιατί διαφυλάσσουν την κληρονομιά των δημιουργών τους, αναδεικνύουν και αξιοποιούν το έργο και το όνομά τους.

Έφτιαξαν σοβαρές πολιτιστικές υποδομές και συστηματικά οργανώνουν σ' αυτές κάθε χρόνο διεθνούς απήχησης πολιτιστικές εκδηλώσεις και γεγονότα με υψηλή πνευματική και καλλιτεχνική αξία. Τα ομώνυμα με τους μουσουργούς φεστιβάλ τους παρακολουθούν εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες τους από πολλές χώρες. Σήμερα είναι από τους πιο μεγάλους, ακριβούς και διάσημους τουριστικούς προορισμούς. Η οικονομία τους στηρίζεται στα ονόματα Μότσαρτ και Βέρντι.

Η γνώμη μου είναι ότι ο Γαλατάς, τα Χανιά, η Κρήτη πρέπει να αρχίσουν να βλέπουν το Μίκη Θεοδωράκη με ανάλογο πνεύμα. Οι Χανιώτες, πέρα από τις εκδηλώσεις της Νομαρχίας του 2005, δεν έχουν κάνει κάτι πολύ σοβαρό για το μεγάλο συμπατριώτη τους. Ο Σύλλογος μας των Φίλων του Μίκη προς αυτή την κατεύθυνση λειτουργεί και δρα. Η κυριότερη επιδίωξή του είναι, να επενδυθεί πνευματικά, πολιτιστικά το μεγάλο κεφάλαιο που λέγεται Μίκης Θεοδωράκης στον τόπο του και ιδιαίτερα στις νεότερες γενιές.

Μεγάλη σημασία έχει να διασωθούν ορισμένα πράγματα που σχετίζονται με την εδώ παρουσία και δημιουργία του Μίκη, -όπως το πατρικό του σπίτι- και να αξιοποιηθούν στην συνέχεια σωστά. Επίσης να δημιουργηθούν νέες πολιτιστικές υποδομές με το όνομα του Μίκη Θεοδωράκη που να εξυπηρετήσουν σύγχρονες πολιτιστικές ανάγκες υψηλού επιπέδου και στις οποίες να μπορεί να λειτουργεί το πολυσύνθετο και πολυεπίπεδο έργο του στο μέλλον.

Ήταν πολύ σημαντική και αξιέπαινη η ενέργεια του Δήμου Νέας Κυδωνίας να αγοράσει το πατρικό σπίτι του Μίκη. Είμαστε και 'μεις πολύ χαρούμενοι που προλάβαμε και δεν πέρασε η ιδιοκτησία σε τρίτα πρόσωπα και έμμεσα βοηθήσαμε να περάσει στο δήμο το ακίνητο. Όπως θα μάθουν όλοι στην πορεία σ' αυτό το σπίτι έχει γραφτεί μεγάλη ιστορία.

Πόσο σημαντικό είναι κ. Αγοραστάκη να αποκτά ο νομός μας ένα τεράστιας ιστορικής αξίας μουσείο, σαν κι αυτό που θα δημιουργηθεί στο πατρικό του Μίκη Θεοδωράκη στο Γαλατά; Μετά την οικία του Εθνάρχη Ελευθέριου Βενιζέλου, πιστεύετε ότι το σπίτι του Μίκη θα αποτελέσει το δεύτερο μεγάλης ιστορικής σημασίας σημείο του νομού μας;

Ο νομός μας έχει πολλά ιστορικά Κτίρια. Για τον Μίκη Θεοδωράκη δεν υπάρχει μέχρις στιγμής τίποτ' άλλο. Στην πορεία πιστεύω ότι το πατρικό σπίτι θα αξιοποιηθεί κατάλληλα ώστε να αναδειχθεί σωστά η σχέση του Μίκη Θεοδωράκη και του έργου του με το Γαλατά και την Κρήτη. Επειδή όμως το πατρικό είναι πολύ μικρό για χωρέσει μια προσωπικότητα όπως ο Μίκης, πρέπει να ρίξομε το βάρος μας στον επόμενο στόχο που λέγεται «ανοικτό θέατρο Μίκης Θεοδωράκης και Ίδρυμα Μίκης Θεοδωράκης στους Αγ. Αποστόλους»

Έχεις προτείνει την δημιουργία Πολιτιστικού Ιδρύματος και Ανοιχτού Θεάτρου «Μίκης Θεοδωράκης» στην περιοχή των Αγ. Αποστόλων, τι περιλαμβάνει αυτή η πρόταση και που βρίσκεται σήμερα αυτή η υπόθεση;

Για την ακρίβεια οι προτάσεις μου έχουν γίνει στο σύλλογο των Φίλων το 2005. Ο σύλλογος μας έχει αποφασίσει και υποστηρίζει συλλογικά μια τέτοια δράση. Το ανοικτό θέατρο το βλέπω ως μια στέγη γραμμάτων και τεχνών, ένα χώρο για την σύγχρονη καλλιτεχνική και πολιτιστική δημιουργία. Ένα χώρο επικοινωνίας των Κρητικών με τα σύγχρονα καλλιτεχνικά ρεύματα και έργα, με τους δημιουργούς του κόσμου, της Ελλάδας, της Κρήτης και ταυτόχρονα μια υποδομή που θα πλουτίσει και θα διαφοροποιήσει ποιοτικά την τουριστική δραστηριότητα, που θα συνδέσει τον τουρισμό με τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό, το πιο ισχυρό όπλο της Ελλάδας στον σύγχρονο κόσμο. Ένα διεθνές πολιτιστικό φεστιβάλ με το όνομα του Μίκη Θεοδωράκη θα αποτελεί ένα δυνατό διακριτό γνώρισμα της περιοχής μας σε διεθνές επίπεδο.

Ο κατάλληλος χώρος είναι οι Αγ. Απόστολοι αφού είναι στο χωριό του Μίκη αλλά και γιατί ο χώρος αυτός είναι κεντροβαρικός στο πολεοδομικό συγκρότημα Χανίων και στην τουριστική περιοχής Β.Α.Χανίων. Η δημιουργία ενός υπογειοποιημένου ανοικτού θεάτρου στην θέση που προτείνεται δεν επιβαρύνει καθόλου τον χώρο και βοηθά αποτελεσματικά τον στόχο να μείνει αυτός κοινόχρηστος και να αποφευχθεί η μερική ή ολική του εκποίησή.

Σε πρώτη φάση τις προτάσεις υιοθέτησε η προηγούμενη Νομαρχιακή Αρχή Κατσανεβάκη στην οποία ανήκα και 'γω και τις υποστήριξε δυνατά και επανειλημμένα προς την Υπουργό Τουρισμού κ. Φάνη Πάλλη Πετραλιά. Η κ. Πετραλιά τελικά αντέδρασε θετικά και εξήγγειλε στο Ηράκλειο τον Ιούνη του 2007 την δημιουργία ενός πολυδύναμου πολιτιστικού κέντρου "Μίκης Θεοδωράκης" στους Αγ. Αποστόλους Χανίων. Δεν γνωρίζομε το ακριβές περιεχόμενο της εξαγγελίας Πετραλιά, όπως δεν γνωρίζομε τις θέσεις της νέας πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Τουριστικής Ανάπτυξης. Οι νέες τοπικές Αρχές, Νομαρχίας, Δήμου Χανίων και Δήμου Νέας Κυδωνίας, στις οποίες έχομε παρουσιάσει αναλυτικά την πρόταση μας έχουν δηλώσει ότι την υποστηρίζουν.

 

Διάλογοι & Διαλογισμοί

Ομιλίες & Κείμενα

Διεθνές Συνέδριο

"εκ βαθέων"

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ